CUKRZYCA CIĄŻOWA
Cukrzyca ciążowa jest jednym z powszechnych powikłań ciążowych i często dotyczy ona kobiet, które do tej pory cieszyły się nienagannym zdrowiem. Jest ona zaburzeniem metabolicznym, które występuje po raz pierwszy w czasie ciąży. Oznacza to zatem, że stężenie glukozy we krwi jest stale powyżej normy. Wpływać ono może zarówno na zdrowie matki, jak i dziecka. Na jej wystąpienie narażone są ponadto kobiety ciężarne u których cukrzyca wystąpiła już na jakimś etapie życia, ale nie została ona w jakimś stopniu wykryta. Cukrzyca ciążowa zazwyczaj rozwija się w drugim trymestrze ciąży i zwykle ustępuje po porodzie, choć może zwiększać ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2 w przyszłości.
CZYNNIKI RYZYKA CUKRZYCY CIĄŻOWEJ
NADWAGA LUB OTYŁOŚĆ- nadmierna masa ciała przed zajściem w ciąże zwiększa ryzyko rozwoju cukrzycy ciążowej.
WIEK- kobiety powyżej 25 roku życia mają większe ryzyko wystąpienia cukrzycy ciążowej.
HISTORIA RODZINNA- cukrzyca w rodzinie, zwłaszcza u rodziców lub rodzeństwa, zwiększa ryzyko.
HISTORIA MEDYCZNA- poprzednia ciąża z cukrzyca ciążowa, urodzenie dziecka o dużej masie urodzeniowej (>4kg) lub wcześniejsze poronienia mogą zwiększać ryzyko.
POLICYSTYCZNE JAJNIKI (PCOS)- kobiety z PCOS są bardziej narażone na jej rozwój
OBJAWY CUKRZYCY CIĄŻOWEJ:
Cukrzyca ciążowa często przebiega bezobjawowo, dlatego regularne badania krwi są kluczowe. Dobrze jest też pamiętać, że przybieranie na wadze w czasie ciąży jest rzeczą naturalną i nie musi być od razu kojarzone i przypisywane do objawów cukrzycy ciążowej. Objawy mogą obejmować:
- Nadmierne pragnienie czy suchość w gardle
- Częste oddawanie moczu
- Przemęczenie
- Senność
- Zawroty głowy
- Większą męczliwość
- Napady wilczego głodu
- Niewyraźne widzenie
JAK SIĘ UCHRONIĆ PRZED CUKRZYCĄ CIĄŻOWĄ?
Pierwszym aspektem będzie zdrowa dieta, czyli spożywanie zrównoważonych posiłków bogatych w błonnik, pełnoziarniste produkty, warzywa i owoce. Unikaj wysokoprzetworzonych produktów, słodyczy i napojów słodzonych. Następnie dobrze jest zadbać o regularną aktywność fizyczną, ćwiczenia takie pływanie czy joga ciążowa mogą pomóc w utrzymaniu prawidłowej masy ciała i regulacji poziomu cukru we krwi. Do tego typu aktywności możemy również zaliczyć zwykłe spacery. Ważne jest, aby pamiętać o monitorowaniu poziomu cukru we krwi. Regularne badania poziomu glukozy pomagają we wczesnym wykryciu nieprawidłowości. Odpowiednie nawodnienie przez wiele osób bagatelizowane, a jest to istotny aspekt, który wspomaga metabolizm i utrzymuje odpowiedni poziom nawodnienia. Utrzymanie zdrowej masy ciała przed i w trakcie ciąży jest jednym z najważniejszych czynników zapobiegawczych wystąpienia cukrzycy ciążowej. Wybieranie zdrowych przekąsek też można przyłączyć do ochrony przed cukrzycą w czasie ciąży.
CZY CUKRZYCA CIĄŻOWA JEST NIEBEZPIECZNA DLA DZIECKA?
Niestety w pierwszym trymestrze ciąży jest ona największym zagrożeniem dla rozwijającego się dziecka, dlatego tak ważne jest wykrycie jej we wczesnym stadium ciąży, aby ochronić nasze przyszłe dziecko. Niestety nieleczona może prowadzić do powstania wad u dziecka takich jak przepuklina kręgosłupa, deformacje arterii czy niedorozwój kończyn dolnych i obręczy biodrowej. Ważne jest wczesne wykrycie, aby wyrównać zaburzenia metabolizmu matki, które ograniczy ryzyko powikłań zdrowotnych matki jak i dziecka.
ZALECENIA W CUKRZYCY CIĄŻOWEJ
- Regularne monitorowanie poziomu glukozy
- Trzymanie się zbilansowanej diety i wprowadzenie aktywność fizyczną do swojej zwykłej codzienności
- Zadbanie o prawidłową masę ciała (w tym pomóc nam może trzymanie się diety)
- Ograniczenie spożycia cukrów prostych
- Stosowanie insulino terapii według zaleceń specjalisty
- Spożywanie 5-6 posiłków
CZEGO UNIKAĆ, A CO WDROŻYĆ DO JADŁOSPISU
Najważniejszą zasadą podczas diety w cukrzycy ciążowej jest systematyczność spożywania jak też i liczba posiłków. Zalecane jest spożywanie 5-6 posiłków dziennie, gdzie ostatni posiłek powinien odbywać się nie krótko przed spaniem. Porcje nie mają być obfite, a za to pełnowartościowe, aby uzupełnić zapotrzebowanie na wszystkie składniki przyszłej mamy. Pamiętać trzeba o tym, aby w jadłospisie nie brakowało węglowodanów złożonych, białka i zdrowych tłuszczy, które znajdziemy w chudym białym mięsie, rybach. Posiłki powinny być jak najmniej przetworzone. Lepszą obróbką termiczną będzie gotowanie na parze i w wodzie niż smażenie ze względu na wytwarzanie się podczas smażenia niekorzystnych związków dla naszego organizmu. Warto pamiętać, że po porodzie kobieta może zaprzestać stosowania diety cukrzycowej, ale powinna trzymać się zasad zbilansowanego jadłospisu.
Cukrzyca ciążowa jest poważnym schorzeniem, które może wpłynąć na zdrowie matki i dziecka, ale zdrowy tryb życia to klucz do jej zapobiegania. Zbilansowana dieta, aktywność fizyczna, monitoring poziomu glukozy oraz utrzymanie prawidłowej masy ciała to kluczowe kroki w jej profilaktyce. Zdrowe nawyki żywieniowe i dbanie o regularne badania mogą pomóc w uniknięciu cukrzycy ciążowej i zapewnić zdrową ciążę dla przyszłej mamy i jej dziecka.
POSIŁEK NA UTRZYMANIE PRAWIDŁOWEJ GLIKEMII
Jajecznica z warzywami i awokado
- 2 jajka
- ½ czerwonej papryki, pokrojonej w kostkę
- 1 mała cukinia, pokrojona w kostkę
- 1 garść szpinaku
- ½ awokado, pokrojonego w plasterki
- 1 łyżka oliwy z oliwek
- Sól i pieprz do smaku
- Kromka pełnoziarnistego chleba
Sposób przygotowania: Na patelni rozgrzej oliwę. Dodaj pokrojoną paprykę i cukinie, i smaż około 5 min, aż warzywa zmiękną. Dodaj szpinak i poczekaj aż zwiędnie. W oddzielnej misce roztrzep jajka i dodaj sól i pieprz do smaku. Następnie wlej na patelnie i smaż, mieszając aż jajecznica będzie gotowa. Podawaj z plasterkami awokado i kromką pełnoziarnistego chleba.
